Biếng ăn, chán ăn hay lười ăn là tình trạng phổ biến ở trẻ nhỏ, khiến mỗi bữa ăn trở thành “cuộc chiến” giữa con và ba mẹ. Nếu kéo dài, trẻ biếng ăn có thể dẫn đến thiếu vi chất, suy dinh dưỡng, chậm tăng cân và ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện. Vậy vì sao trẻ biếng ăn và ba mẹ nên làm gì để cải thiện? Hãy cùng Wisdomland tìm hiểu ngay sau đây.

Trẻ biếng ăn là gì?

Trẻ biếng ăn là tình trạng trẻ không có hứng thú với việc ăn uống, ăn ít hơn nhu cầu dinh dưỡng theo độ tuổi hoặc chỉ ăn một số món nhất định trong thời gian dài. Tình trạng này có thể xuất hiện ở nhiều giai đoạn phát triển, phổ biến nhất là từ 1 đến 6 tuổi.

Nguyên nhân khiến trẻ biếng ăn

1. Trẻ biếng ăn do bệnh lý

Một số vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác thèm ăn của trẻ như:

• Suy dinh dưỡng từ trong thai kỳ do mẹ thiếu vi chất quan trọng.
• Các bệnh cấp tính như viêm đường hô hấp, rối loạn tiêu hóa, viêm dạ dày, viêm ruột.
• Rối loạn hệ vi sinh đường ruột gây đầy bụng, khó tiêu.
• Các bệnh mạn tính, bẩm sinh hoặc các vấn đề răng miệng như mọc răng, sâu răng, viêm họng.

Biếng ăn do bệnh lý thường mang tính tạm thời và sẽ cải thiện khi trẻ hồi phục hoàn toàn

2. Trẻ biếng ăn do tâm lý

• Trẻ bị ép ăn, la mắng hoặc dọa nạt khiến bữa ăn trở thành áp lực.
• Trẻ vừa ốm dậy hoặc mọc răng nhưng chưa kịp hồi phục vị giác.
• Trẻ chưa thích nghi với môi trường mới như thay đổi trường học hoặc người chăm sóc.

Những yếu tố này dễ hình thành tâm lý sợ ăn và chán ăn kéo dài.

3. Trẻ biếng ăn do chế độ dinh dưỡng và thói quen sinh hoạt

• Ăn dặm quá sớm hoặc khẩu phần ăn không cân đối.
• Thức ăn không phù hợp khẩu vị của trẻ.
• Trẻ ăn uống không đúng giờ, mải chơi.
• Ăn vặt, uống nước ngọt trước bữa chính.
• Người lớn ăn uống thiếu tập trung, vừa ăn vừa xem tivi hoặc sử dụng thiết bị điện tử khiến trẻ bắt chước.

Cách khắc phục tình trạng trẻ biếng ăn hiệu quả

1. Không ép buộc trẻ ăn

Ép ăn, quát mắng hay dùng hình phạt chỉ khiến trẻ sợ bữa ăn hơn. Ba mẹ nên tôn trọng cảm giác đói của trẻ và cho trẻ thử món mới vào bữa sáng, khi trẻ dễ tiếp nhận nhất.

2. Xây dựng thực đơn đa dạng, trình bày hấp dẫn

Mỗi bữa ăn nên có ít nhất một món trẻ yêu thích. Việc thay đổi cách chế biến, màu sắc và hình thức món ăn sẽ giúp kích thích sự thèm ăn tự nhiên của trẻ.

3. Cho trẻ ăn đúng giờ và ăn cùng gia đình

Thiết lập thói quen ăn uống khoa học, hạn chế ăn vặt. Bữa ăn gia đình diễn ra trong không khí tích cực giúp trẻ cảm thấy thoải mái và ăn ngon miệng hơn.

4. Chia nhỏ khẩu phần ăn

Thay vì ép trẻ ăn nhiều trong một bữa, ba mẹ có thể chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để giảm áp lực cho trẻ.

5. Lựa chọn bữa phụ lành mạnh

Các bữa phụ nên ưu tiên sữa chua, trái cây, bánh ít ngọt và cần được sắp xếp cách xa bữa chính để không ảnh hưởng đến cảm giác đói của trẻ.

6. Đảm bảo chế độ ăn đầy đủ dưỡng chất

Bữa ăn cần cung cấp đủ vitamin và khoáng chất, đặc biệt là kẽm – vi chất đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích vị giác. Đồng thời, ba mẹ nên tránh cho trẻ sử dụng thiết bị điện tử trong bữa ăn và không dùng thức ăn làm phần thưởng.

7. Khuyến khích trẻ vận động mỗi ngày

Vận động giúp trẻ tiêu hao năng lượng, tăng cảm giác đói và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Với trẻ nhỏ, ba mẹ có thể cho trẻ tham gia các hoạt động vận động nhẹ nhàng phù hợp với độ tuổi.

Ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín nếu tình trạng biếng ăn kéo dài trên một tháng, trẻ sụt cân, mệt mỏi, hay ốm vặt hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường khác.

Trẻ biếng ăn là vấn đề có thể cải thiện nếu ba mẹ hiểu đúng nguyên nhân và kiên trì áp dụng các giải pháp phù hợp. Khi được nuôi dưỡng trong môi trường tích cực, sinh hoạt khoa học và không áp lực, trẻ sẽ dần lấy lại hứng thú với bữa ăn và phát triển khỏe mạnh, toàn diện hơn mỗi ngày.