Khả năng ghi nhớ đóng vai trò quan trọng trong quá trình học tập và phát triển nhận thức của trẻ. Trí nhớ tốt giúp bé tiếp thu kiến thức nhanh hơn, tăng khả năng tập trung và hình thành tư duy logic vững chắc trong những năm đầu đời. Vì vậy, cha mẹ nên quan tâm rèn luyện trí nhớ cho con từ sớm thông qua các hoạt động đơn giản, gần gũi trong sinh hoạt hằng ngày. Dưới đây là những hoạt động giúp bé tăng khả năng ghi nhớ hiệu quả mà cha mẹ có thể dễ dàng áp dụng.

Hoạt động thể chất thường xuyên

Vận động không chỉ tốt cho sức khỏe thể chất mà còn mang lại nhiều lợi ích cho trí não. Các hoạt động như chạy nhảy, chơi bóng, nhảy bật cóc hoặc trò chơi vận động tập thể giúp tăng lưu lượng máu lên não, từ đó cải thiện khả năng tập trung và ghi nhớ của trẻ. Cha mẹ nên khuyến khích bé vận động ít nhất 15 phút mỗi ngày và tăng dần thời gian tùy theo độ tuổi.

Kể chuyện và hát cho bé nghe mỗi ngày

Kể chuyện và hát cho bé nghe mỗi ngày là cách đơn giản nhưng hiệu quả để phát triển trí nhớ và ngôn ngữ cho trẻ nhỏ. Trước khi ngủ, cha mẹ có thể đọc cho bé những câu chuyện ngắn với giọng điệu biểu cảm, sau đó đặt câu hỏi gợi mở để bé ghi nhớ nội dung và tập diễn đạt. Bên cạnh đó, việc hát cùng bé, học lời bài hát hoặc chơi trò bỏ sót từ giúp trẻ vừa học vừa chơi một cách tự nhiên. Cha mẹ cũng nên kết hợp kể chuyện và âm nhạc bằng tiếng Anh với nội dung đơn giản, lặp lại, có hình ảnh minh họa để giúp trẻ làm quen ngoại ngữ sớm, ghi nhớ từ vựng và ngữ điệu hiệu quả.

Một số hình thức phù hợp gồm:

• Đọc truyện tranh song ngữ hoặc truyện tiếng Anh có hình minh họa rõ ràng

• Kể chuyện kèm hành động, cử chỉ để trẻ dễ hiểu nội dung

• Cho trẻ nghe các bài hát tiếng Anh thiếu nhi quen thuộc, giai điệu chậm, dễ nhớ

Âm nhạc tiếng Anh giúp trẻ ghi nhớ từ vựng, ngữ điệu và phát âm tốt hơn, đồng thời tạo nền tảng ngôn ngữ vững chắc cho quá trình học tập sau này.

Đọc sách cùng bé

Đọc sách giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, khả năng ngôn ngữ và ghi nhớ thông tin. Cha mẹ nên lựa chọn sách có hình ảnh sinh động, nội dung ngắn gọn, phù hợp với độ tuổi của bé. Việc đọc sách cùng con mỗi ngày không chỉ hình thành thói quen tốt mà còn giúp trẻ ghi nhớ tốt hơn thông qua sự tương tác với cha mẹ.

Cha mẹ nên ưu tiên những câu chuyện ngắn, nội dung đơn giản, có hình ảnh gần gũi và thông điệp tích cực, chẳng hạn như:

• Truyện cổ tích quen thuộc: Cô bé quàng khăn đỏ, Ba chú heo con, Rùa và thỏ
  
• Truyện kỹ năng sống: biết chia sẻ, lễ phép, trung thực, yêu thương gia đình
  
• Truyện về động vật, thiên nhiên: giúp trẻ mở rộng vốn từ và hiểu thế giới xung quanh
  

Việc lặp lại cùng một câu chuyện trong nhiều ngày cũng là cách tốt để trẻ ghi nhớ cốt truyện, nhân vật và ngôn ngữ một cách bền vững.

Cho bé học bằng nhiều giác quan

Việc kết hợp nhiều giác quan trong quá trình học tập sẽ giúp trẻ ghi nhớ sâu và lâu hơn. Ví dụ, khi dạy bé về quả cam, cha mẹ có thể cho bé quan sát màu sắc, sờ vỏ, ngửi mùi và nếm vị. Khi nhiều giác quan cùng tham gia, não bộ sẽ ghi nhận thông tin đầy đủ và hiệu quả hơn.

Tham gia các trò chơi rèn luyện trí nhớ

Các trò chơi ghi nhớ đơn giản là cách giúp trẻ phát triển trí não một cách hứng thú. Cha mẹ có thể đặt một số đồ vật quen thuộc trước mặt bé, cho bé thời gian ghi nhớ rồi che lại và yêu cầu bé kể tên các đồ vật đó. Ngoài ra, trò chơi kể tên đồ dùng trong nhà hoặc gian bếp cũng giúp trẻ tăng khả năng quan sát và ghi nhớ thông tin.

Một số trò chơi cha mẹ có thể áp dụng hằng ngày gồm:

• Trò chơi ghi nhớ đồ vật: Trẻ quan sát một nhóm đồ vật quen thuộc trong thời gian ngắn, sau đó ghi nhớ và gọi tên khi các đồ vật được che lại. Trò chơi này giúp phát triển trí nhớ ngắn hạn và khả năng tập trung.
• Trò chơi nhận diện sự thay đổi: Người lớn bày các đồ vật trước mặt trẻ, sau đó bí mật lấy đi hoặc thay đổi vị trí một món đồ và yêu cầu trẻ xác định sự khác biệt. Hoạt động này rèn luyện khả năng quan sát và ghi nhớ chi tiết.
• Trò chơi kể tên theo chủ đề: Trẻ được yêu cầu liệt kê các đồ vật thuộc cùng một không gian hoặc chủ đề như gian bếp, phòng ngủ, phương tiện giao thông. Trò chơi giúp tăng khả năng ghi nhớ có hệ thống và phát triển ngôn ngữ.
• Trò chơi ghi nhớ hình ảnh: Trẻ quan sát tranh ảnh trong thời gian xác định, sau đó trả lời câu hỏi về màu sắc, hình dạng hoặc chi tiết trong tranh. Hoạt động này hỗ trợ phát triển trí nhớ thị giác.
• Trò chơi xâu chuỗi câu chuyện: Trẻ nghe một câu chuyện ngắn và kể lại theo trình tự, hoặc cùng người lớn bổ sung từng chi tiết. Trò chơi giúp rèn luyện trí nhớ dài hạn, tư duy logic và khả năng diễn đạt.

Giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử

Việc tiếp xúc quá nhiều với điện thoại, tivi hoặc máy tính có thể làm giảm khả năng tập trung và ghi nhớ của trẻ. Cha mẹ nên giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử khoảng 1–2 giờ mỗi ngày, ưu tiên các chương trình mang tính giáo dục và phù hợp với độ tuổi. Trẻ dưới 2 tuổi không nên tiếp xúc với các thiết bị này.

Rèn luyện trí nhớ cho trẻ không cần những phương pháp phức tạp mà có thể bắt đầu từ các hoạt động quen thuộc hằng ngày. Khi được vận động hợp lý, học tập thông qua trải nghiệm đa giác quan, chơi trò chơi trí tuệ và sinh hoạt trong môi trường tích cực, trẻ sẽ dần hình thành khả năng ghi nhớ tốt và nền tảng học tập vững chắc. Để đạt hiệu quả cao nhất, cha mẹ nên duy trì các hoạt động này một cách đều đặn, kết hợp với chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học cho bé.